Otonom sürüş teknolojisinin “kutsal kasesi” olarak görülen sürücüsüz gelecek, Teksas’ın Austin kentinde sessiz sedasız yeni bir aşamaya geçti. Tesla CEO’su Elon Musk, şirketin robotaksi filosundaki “insan güvenlik gözlemcilerini” araçlardan indirdiğini doğruladı. Bugüne kadar direksiyon başında acil müdahale için hazır bekleyen operatörlerin denklemden çıkarılması, Tesla’nın Full Self-Driving (FSD) yazılımına olan güveninin en cüretkar göstergesi. Ancak bu hamle, teknolojik bir zafer mi yoksa regülatif bir kumar mı? İşte detaylar.

Haziran’dan Bu Yana İlk Radikal Değişim
Bir e-mobilite analisti olarak süreci değerlendirdiğimde, bu adımın sadece bir “test prosedürü değişikliği” olmadığını görüyorum. Tesla, Haziran ayında Austin’de başlattığı pilot programda, her ne kadar araçlar otonom hareket etse de, ön koltukta mutlaka bir insan denetçisi bulunduruyordu. Hafta sonu sosyal medyaya düşen ve boş bir Model Y’nin trafikte süzüldüğünü gösteren görüntüler, bu güvenlik katmanının artık kaldırıldığını kanıtlıyor. Musk’ın “araçlarda yolcu yokken yapılıyor” şerhi, riski minimize etme çabası olsa da, tamamen insansız bir aracın kamuya açık yollarda dolaşması, Seviye 4 otonom sürüşe geçişin fiili ilanıdır.

Tesla’nın bu hamlesi, rakibi Waymo’nun haftalık 450 bin ücretli yolculuğa ulaştığı bir dönemde gelmesiyle manidar. Waymo ve Cruise gibi rakipler, LIDAR ve haritalama teknolojilerine dayalı “donanım yoğun” bir yaklaşım sergilerken, Tesla sadece kameralara dayalı “görüntü işleme” (vision-only) stratejisinde ısrar ediyor. NHTSA raporlarına göre Eylül ayından bu yana Tesla robotaksilerin dört kazaya karışması ve güvenlik verilerinin şeffaflığı konusundaki soru işaretleri, bu cesur adımın düzenleyici kurumlarla yeni bir sürtüşme yaratabileceğini gösteriyor. Waymo’nun ticari ölçekte yakaladığı başarıya, Tesla daha agresif bir risk profiliyle yanıt veriyor.

Yolcusuz Testlerin Anlamı: Veri mi, Şov mu?
Musk’ın “insansız test” stratejisi, aslında yapay zeka sinir ağlarının (neural networks) eğitimi için kritik bir “edge case” (uç durum) veri toplama süreci. İnsan müdahalesi olmadan aracın karmaşık trafik senaryolarında nasıl karar verdiğini görmek, FSD yazılımının nihai sürümü için hayati önem taşıyor. Ancak bu testlerin yolcusuz yapılması, Tesla’nın henüz teknolojisine “insan hayatını emanet edecek kadar” güvenmediğinin de zımni bir itirafı. Eğer bu testler başarılı olursa, 2026’da yollara çıkması beklenen direksiyonsuz “Cybercab” modelinin önündeki en büyük psikolojik ve yasal bariyer aşılmış olacak.